Mayıs ayı, bahçede ekim ve dikim açısından yılın en hareketli dönemlerinden biridir. Toprağın ısınması, günlerin uzaması ve don riskinin büyük ölçüde geride kalması sayesinde pek çok sebze, aromatik bitki ve çiçek için uygun koşullar oluşur. Ancak her bitki mayıs ayında aynı başarıyla gelişmez. Doğru seçim için bölgenin iklimi, toprağın yapısı ve bahçenin güneş alma durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Mayıs ayında ekim başarısını belirleyen en önemli unsurlardan biri hava düzenidir. Toprağın yeterince ısınmış olması, gece sıcaklıklarının çok sert düşmemesi ve aşırı yağışın ekim alanını bozmayacak seviyede kalması gerekir. Özellikle yeni çıkacak fideler için ani sıcaklık değişimleri, yüzey kabuklaşması ve aşırı su birikmesi gelişimi yavaşlatabilir. Bu nedenle yalnız takvime göre değil, o haftanın bahçe koşullarına göre hareket edilmelidir.
Mayıs ayı sıcak seven yazlık sebzeler için oldukça verimli bir dönemdir. Domates, biber, salatalık, kabak, fasulye ve patlıcan gibi türler çoğu bölgede bu dönemde bahçeye alınabilir. Bu bitkiler toprağın sıcak olduğu, güneş alan ve düzenli sulanabilen alanlarda daha güçlü gelişir. Ekim ya da fide dikiminde aralık bırakmak, hava dolaşımı ve bakım kolaylığı açısından önemlidir.
Yazlık sebzeler arasında özellikle domates, biber, patlıcan, kabak ve salatalık mayıs ayında öne çıkar. Fasulye gibi doğrudan toprağa ekilebilen türler de bu dönemde iyi sonuç verebilir. Ancak her tür için aynı sulama ve yer seçimi uygun olmayabilir. Bu yüzden ekim planı yapılırken bahçenin güneş alma süresi ve sulama düzeni de göz önüne alınmalıdır.
Nane, fesleğen, dereotu, maydanoz ve kekik gibi aromatik bitkiler mayıs ayında bahçede değerlendirilebilecek seçenekler arasındadır. Bu türler hem mutfakta kullanım kolaylığı sağlar hem de küçük alanlarda bile verimli yetiştirilebilir. Bazıları yarı gölgede daha dengeli gelişirken, bazıları daha uzun süre güneş isteyebilir. Bu nedenle hepsini tek sıra halinde değil, ihtiyaçlarına göre konumlandırmak daha doğru olur.
Mayıs ayı yalnız sebzeler için değil, yaz boyunca bahçeyi canlı tutacak çiçekler için de uygun bir dönemdir. Tohumdan ya da fideyle değerlendirilecek türleri seçerken bölgenin güneş durumu ve bakım kapasitesi dikkate alınmalıdır. Özellikle bahçeye çiçek tohumu ne zaman ekilir sorusuna verilen genel zamanlama bilgileri, mayıs ayında hangi türlere öncelik verilmesi gerektiğini anlamayı kolaylaştırır. Böylece çiçeklenme süresi daha dengeli planlanabilir.
Yaz boyunca canlı kalacak çiçekler seçilirken yalnız ilk açma dönemi değil, sıcak dayanımı ve su ihtiyacı da düşünülmelidir. Bu noktada yaz kış kurumayan bahçe çiçekleri, uzun süre formunu koruyabilen türleri ayırt etmeye yardımcı olur. Doğru çiçek seçimi bahçenin görsel sürekliliğini artırır ve bakım yükünü azaltır.
Mayıs ayında yapılan ekimlerde toprağın gevşek, hava alan ve organik madde bakımından dengeli olması gerekir. Kıştan çıkan ağır ve sıkışmış zeminler doğrudan ekime uygun olmayabilir. Toprak yüzeyinin hafifçe işlenmesi, yabani otların temizlenmesi ve ihtiyaç varsa organik katkılarla güçlendirilmesi bitkilerin daha rahat başlangıç yapmasını sağlar.
Mayıs ekimlerinde hangi bitkinin nereye yerleşeceği, en az ekim zamanı kadar önemlidir. Boylanan sebzeler, yayılan türler ve çiçek alanları birbirini gölgelemeyecek şekilde planlanmalıdır. Bu aşamada doğru bir bahçe peyzajı yaklaşımı, yürüyüş alanları, bakım erişimi ve sulama düzeni açısından büyük kolaylık sağlar. Düzenli yerleşim, sezon boyunca bakım işlerini de hafifletir.
Yeni ekilen ya da dikilen bitkilerin ilk haftalarda düzenli gözlenmesi gerekir. Toprak tamamen kuruyup sertleşmeden önce kontrollü sulama yapılmalı, ancak yüzey sürekli çamurlu bırakılmamalıdır. İlk dönemdeki bakım, bitkinin kök tutma gücünü ve sonraki gelişimini doğrudan etkiler. Özellikle küçük fideler için aşırı sulama kadar ihmal de risklidir.
Çimlenme ve fide gelişiminde alanın temiz tutulması, yabani ot baskısının azaltılması ve toprağın dengeli gözlenmesi çok önemlidir. Özellikle bahçe bakımı ihmal edildiğinde yeni bitkiler besin ve ışık açısından baskı altında kalabilir. Düzenli bakım, mayıs ayında yapılan ekimlerin güçlü başlangıç yapmasını kolaylaştırır.
Mayıs ayı genel olarak güneşli bir dönem olsa da bazı bölgelerde öğle saatleri yeni bitkiler için yorucu olabilir. Özellikle genç fideler, yeni şaşırtılmış çiçekler ve saksıdan toprağa alınan türler aşırı güneşte strese girebilir. Bu nedenle tam güneş isteyenlerle yarı gölgeye daha uygun türleri ayırarak konumlandırmak doğru olur.
Ekim ve bakım çalışmaları uzun süre açık alanda yapılacağı için kullanıcı konforu da düşünülmelidir. Uygun konumlandırılmış bir bahçe şemsiyesi hem çalışma alanında geçici gölge sağlayabilir hem de hassas fidelerin en sert saatlerde kısa süreli korunmasına yardımcı olabilir. Bu tür çözümler bahçede çalışma sürecini daha kontrollü hale getirir.
En sık görülen hatalar arasında aynı dönemde her bitkiyi aynı koşulla yetiştirmeye çalışmak, toprağı hazırlamadan ekime geçmek, fideleri çok sık yerleştirmek ve sulamayı düzensiz bırakmak bulunur. Bir diğer hata da mevsim uygun diye her alanı tamamen doldurmaktır. Oysa bahçede başarılı mayıs ekimi, doğru tür seçimi, dengeli alan planı ve düzenli bakım ile mümkün olur.
1954’te Sacettin Akaydın tarafından kurulan Akaydın Şemsiye, küçük bir çadır ve branda atölyesinden Türkiye’nin önde gelen şemsiye üreticilerinden biri haline gelmiştir. Rıfat ve Suat Akaydın kardeşlerin öncülüğünde büyüyen firma, bugün Çekmeköy’deki beş katlı tesisinde üretim yapmaktadır. 2009’da Suncool markasıyla markalaşan Akaydın Şemsiye, 2011’den bu yana fuarlarda yer almakta, ihracatı ve özgün tasarımlarıyla sektörde öncü konumunu sürdürmektedir.
