Yaz kış kurumayan bahçe çiçekleri, iklim şartlarına direnç gösteren, hem dondurucu soğuklarda hem de yakıcı sıcaklarda canlılığını koruyabilen dayanıklı bitki türleridir. Bahçenizin her mevsim estetik ve renkli görünmesini sağlayan bu bitkiler, doğru tür seçimi ve temel bakım rutinleriyle yıllar boyu gelişimini sürdürebilir. Mevsim geçişlerinden etkilenmeyen bir bahçe tasarımı oluşturmak için her dönem formunu koruyan hercai menekşe, lavanta ve şimşir gibi türlere öncelik vererek doğanın sunduğu bu dayanıklılıktan en verimli şekilde yararlanabilirsiniz.
Bahçe düzenlemesinde süreklilik arayanlar için en popüler çiçek türleri, değişken hava koşullarına en hızlı uyum sağlayanlardır. Bu bitkiler, kök yapıları ve yaprak dokularıyla zorlu şartlara karşı doğal bir savunma mekanizmasına sahiptir.
Hercai menekşeler, bahçelerin en dayanıklı üyeleri arasında ilk sıralarda yer alır. Özellikle kış aylarında karın altında bile çiçek açabilme yeteneği, onları soğuk iklimler için vazgeçilmez kılar. Geniş renk yelpazesi sayesinde kışın grileşen bahçelere canlı bir görünüm kazandırırlar.
Bu bitkiler, genellikle düşük sıcaklıklarda daha iyi gelişim gösterir. Yaz sıcaklarında hafif gölgelik alanlara ihtiyaç duysalar da, düzenli sulama ile formlarını kaybetmeden bir sonraki mevsime taşınabilirler. Toprak nemini koruduğunuz sürece hercai menekşeler yılın büyük bölümünde çiçekli kalacaktır.
Çuha çiçeği, doğası gereği serin havaları seven ve don olaylarına karşı yüksek direnç gösteren bir türdür. İlkbaharın habercisi olarak bilinse de, kış mevsiminde yeşil yapraklarını koruyarak bahçede boşluk oluşmasını engeller. Özellikle süzek ve nemli toprakları tercih eden bu bitki, kaya bahçelerinde veya saksılarda oldukça şık durur.
Dayanıklılığını artırmak için yarı gölge alanlara dikilmesi önerilir. Direkt öğle güneşinden korunduğu takdirde yapraklarında yanma oluşmaz ve kışın en sert günlerinde dahi kök sistemini muhafaza eder. Çuha çiçekleri, az bakım gerektirmesi nedeniyle hobi bahçeciliğine yeni başlayanlar için idealdir.
Lavanta, hem görsel estetiği hem de karakteristik kokusuyla bahçelerin vazgeçilmez çalı formlu çiçeklerindendir. Akdeniz iklimine özgü bir bitki olmasına rağmen, soğuğa ve kuraklığa karşı inanılmaz bir direnç geliştirmiştir. Yazın mor çiçekleriyle arıları ve kelebekleri bahçenize çekerken, kışın gümüşi yeşil yapraklarıyla dekoratif bir görünüm sunmaya devam eder.
Lavantanın en büyük avantajı, çok az suyla yetinebilmesidir. Aşırı nemli topraklardan hoşlanmadığı için drenajı iyi olan alanlarda konumlandırılmalıdır. Güneşi çok seven bu bitki, yazın kavurucu sıcaklarında dahi formunu korur; ancak bahçenizde dinlenirken kullandığınız bir bahçe şemsiyesi gibi stratejik gölgelikler oluşturmak, bitkinin nem kaybını dengeleyerek kışa daha güçlü girmesine yardımcı olabilir. Doğru budama yöntemleriyle yıllarca odunsu gövdesini koruyan lavantalar, bahçenizin ana iskeletini oluşturmaya devam eder.
Kasımpatı olarak da bilinen krizantemler, diğer birçok çiçeğin solmaya başladığı sonbahar döneminde ihtişamla açarlar. Soğuklara karşı oldukça dirençli olan bu tür, kış başlarına kadar çiçekli kalabilir. Çok yıllık bir bitki olduğu için doğru budandığında her yıl daha gür bir şekilde geri döner.
Krizantemlerin dayanıklılığını artırmak için rüzgar almayan ama bol ışık alan bölgelere dikilmesi tavsiye edilir. Çiçekleri geçtikten sonra kök kısmına yapılan malçlama işlemi, bitkinin kış uykusunu sağlıklı geçirmesini sağlar. Bu sayede bahar geldiğinde hızla filizlenerek formunu korur.
Açelya ve ormangülü (Rhododendron), asidik toprakları ve gölge alanları seven, odunsu yapılarıyla kış şartlarına göğüs geren bitkilerdir. Büyük ve gösterişli çiçekleri bahar aylarında açsa da, deri benzeri sert yaprakları kış boyunca dökülmeden yeşil kalır. Bu özellikleri onları bahçelerde doğal bir fon bitkisi haline getirir.
Bu türlerin sağlıklı kalması için doğrudan güneş ışığından kaçınılması gerekir. Ağaç altları veya kuzeye bakan duvar dipleri onlar için en uygun yerleşim alanlarıdır. Toprağının sürekli nemli tutulması ve kireçsiz suyla sulanması, kış direncini en üst seviyeye çıkaracaktır.
Çalı formundaki bitkiler, bahçelerin çerçevesini oluştururken aynı zamanda dört mevsim yeşil kalma özellikleriyle bilinirler. Mevsim geçişlerinde yaprak dökmedikleri için bahçenin her zaman düzenli ve bakımlı görünmesini sağlarlar.
Şimşir, peyzaj mimarisinde "her zaman yeşil" (evergreen) denilince akla gelen ilk bitkidir. Çok yavaş büyümesi ve budamaya son derece yatkın olması, ona istenilen şeklin verilmesini kolaylaştırır. Yoğun ve küçük yapraklı dokusu sayesinde kışın sert rüzgarlarına karşı mükemmel bir perde görevi görür.
Şimşirlerin bakımı oldukça zahmetsizdir. Her türlü toprak yapısına uyum sağlayabilirler ancak drenajı bozuk, suyun biriktiği alanlarda kök çürümesi yaşayabilirler. Gölge ve yarı gölge alanlarda renklerini daha iyi muhafaza ederler; bu da onları ağaç altı boşlukları doldurmak için mükemmel bir seçenek yapar.
Taflan bitkisi, parlak ve bazen alacalı yapraklarıyla bahçelere ışık katan bir türdür. Hem soğuğa hem de aşırı sıcaklara karşı oldukça dayanıklıdır. Şehir kirliliğine ve deniz tuzuna karşı toleranslı olması, onu hem şehir içindeki bahçelerde hem de kıyı bölgelerinde popüler kılar.
Bakımı sırasında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, istilacı bir yapıya sahip olabilmesidir. Bu yüzden belirli aralıklarla budanması formunu koruması açısından kritiktir. Taflanlar, gruplar halinde dikildiğinde bahçede kış boyunca canlı bir yeşil duvar oluşturur.
Ateş dikeni, özellikle kış aylarında bahçeye kattığı turuncu ve kırmızı meyveleriyle dikkat çeker. Çiçekleri küçük ve beyaz olsa da, asıl görsel şöleni meyveleriyle sunar. Dikenli yapısı sayesinde bahçe sınırlarında güvenlik amacıyla da kullanılabilen bu çalı türü, dondurucu soğuklarda bile meyvelerini dökmez.
Ateş dikeni, meyvelerini kış boyunca koruyarak kuşlar için de önemli bir besin kaynağı oluşturur. Toprak seçiciliği yoktur ve kuraklığa karşı oldukça dirençlidir. Hızlı büyüdüğü için geniş bahçelerde boş alanları kapatmak adına tercih edilebilir. Her yıl yapılan hafif bir budama, meyve verimini artırır.
Dayanıklı bitkiler dahi, performanslarını en üst düzeyde sergilemek için temel bakım ihtiyaçlarına ihtiyaç duyarlar. Doğru stratejilerle bitkilerin bağışıklık sistemini güçlendirmek, onların dış etkenlere karşı direncini artıracaktır.
Sağlıklı bir bitkinin temeli topraktadır. Yaz kış kurumayan çiçekler için genellikle geçirgenliği yüksek, humusça zengin topraklar tercih edilmelidir. Ağır killi topraklar, özellikle kışın fazla su tutarak köklerin donmasına veya çürümesine neden olabilir. Bu durumu engellemek için toprağa perlit veya dişli kum karıştırılarak drenaj artırılmalıdır.
Gübreleme işlemi ise bitkinin türüne göre zamanlanmalıdır. Genellikle ilkbahar başında yapılan kompost veya yavaş salınımlı gübre takviyesi, bitkinin yaz sıcaklarına ve kış soğuklarına hazırlıklı girmesini sağlar. Kış ortasında gübreleme yapmaktan kaçınılmalıdır; çünkü bu durum bitkiyi uyku döneminde yeni sürgün vermeye zorlayarak soğuktan zarar görmesine yol açabilir.
Sulama ihtiyacı mevsimlere göre büyük farklılıklar gösterir. Yazın buharlaşma nedeniyle su ihtiyacı artarken, kışın bitkiler uyku moduna geçtiği için sulama sıklığı azaltılmalıdır. Ancak "kışın hiç sulanmaz" algısı yanlıştır; toprak tamamen kuruduğunda ve don olmayan günlerde hafif sulama yapılmalıdır.
Kışın sulama yaparken suyun sabah saatlerinde verilmesi, köklerin gece donundan etkilenmemesi için önemlidir. Yazın ise tam tersine, güneşin etkisini kaybettiği akşam saatleri veya sabahın çok erken saatleri tercih edilmelidir. Bitki diplerine damlama sulama sistemi kurmak, suyun doğrudan köklere ulaşmasını sağlayarak verimliliği artırır.
Budama, bitkinin yaşlanan kısımlarından kurtulmasını ve enerjisini yeni sürgünlere aktarmasını sağlar. Çalı formlu bitkilerde kış sonunda yapılan budama, baharla birlikte daha gür bir büyüme sağlar. Hercai menekşe gibi otsu bitkilerde ise kuruyan çiçeklerin düzenli olarak koparılması (deadheading), çiçeklenme süresini uzatan en önemli faktördür.
Budama yaparken kullanılan aletlerin dezenfekte edilmesi hastalık yayılımını önler. Ayrıca bitkinin doğal formunu bozmadan, sadece iç içe geçmiş veya kurumuş dalların alınması hava sirkülasyonunu artırır. Bu sayede mantar hastalıklarının önüne geçilmiş olur.
Dört mevsim canlı bir bahçe için bitki yerleşimi stratejik yapılmalıdır. Kışın çiçek açan türler ile yazın baskın olan türleri karışık dikmek (interplanting), bahçede hiçbir zaman boşluk kalmamasını sağlar. Örneğin, yaprak döken ağaçların altına kışın yeşil kalan şimşir veya açelya dikerek kontrast oluşturabilirsiniz. Ayrıca saksı kullanımı, don riski çok yüksek olan hassas dönemlerde bitkileri korunaklı alanlara taşıma kolaylığı sağlar. Malçlama yapmak ise toprak ısısını dengede tutarak kökleri aşırı uçlardaki sıcaklıklardan koruyan en etkili doğal yöntemdir.
Bitki seçiminde en kritik faktör, yaşadığınız bölgenin mikroklimasıdır. Bir bitki "yaz kış kurumaz" etiketine sahip olsa bile, aşırı nemli bir deniz iklimi ile kurak bir iç anadolu ikliminde farklı tepkiler verebilir. Satın alma yapmadan önce bitkinin minimum soğuk dayanıklılık derecesini kontrol etmek gerekir. Rüzgar alan bir bahçeniz varsa, bodur ve kalın yapraklı türleri tercih etmek fiziksel hasarları azaltacaktır. İkliminize tam uyum sağlayan yerel türleri bahçenize dahil etmek, hem bakım maliyetlerini düşürür hem de bitki kayıplarını minimuma indirerek size dört mevsim keyfini sürebileceğiniz bir yaşam alanı sunar.
1954’te Sacettin Akaydın tarafından kurulan Akaydın Şemsiye, küçük bir çadır ve branda atölyesinden Türkiye’nin önde gelen şemsiye üreticilerinden biri haline gelmiştir. Rıfat ve Suat Akaydın kardeşlerin öncülüğünde büyüyen firma, bugün Çekmeköy’deki beş katlı tesisinde üretim yapmaktadır. 2009’da Suncool markasıyla markalaşan Akaydın Şemsiye, 2011’den bu yana fuarlarda yer almakta, ihracatı ve özgün tasarımlarıyla sektörde öncü konumunu sürdürmektedir.
