Mart ayında bahçeye ne ekileceği sorusunun cevabı, bölgenizin iklim koşullarına ve toprağın ısınma derecesine bağlı olarak değişmekle birlikte; bezelye, bakla, ıspanak, marul ve havuç gibi soğuğa dayanıklı sebzelerle soğan arpacığı gibi kök bitkileridir. Baharın müjdecisi olan bu ay, toprak altındaki yaşamın uyandığı ve kıştan çıkan toprağın yeni mahsuller için hazırlandığı en kritik dönemlerden biridir. Doğru planlama ve zamanlama ile Mart ayında yapacağınız ekimler, yaz boyunca sofralarınızı süsleyecek taze ürünlerin temelini oluşturacaktır.
Sebze bahçesi hazırlığı, Mart ayının ilk günlerinde toprağın havalandırılması ve zenginleştirilmesiyle başlar. Kış boyunca sıkışan ve don olaylarıyla sertleşen toprağın bellenerek yumuşatılması, köklerin rahatça ilerleyebilmesi için hayati önem taşır. Bu aşamada toprağa iyi yanmış çiftlik gübresi veya kompost karıştırarak organik madde miktarını artırmak, ekilecek tohumların çimlenme başarısını doğrudan etkiler. Ayrıca yabani ot temizliği yaparak, genç fidelerin besin yarışında öne geçmesini sağlamalısınız.
Kışın son soğuklarına ve baharın ani sıcaklık değişimlerine göğüs gerebilen sebzeler, Mart ayının asıl kahramanlarıdır. Bu bitkiler, toprak sıcaklığı henüz tam olarak yükselmemişken bile filizlenebilir ve gelişebilirler.
Bezelye ve bakla, serin iklimleri seven ve toprağa azot bağlayarak verimi artıran bitkilerdir. Mart ayı, bu iki sebzenin doğrudan toprağa ekilmesi için en ideal zamandır. Toprağın aşırı çamurlu olmadığı bir günde, tohumları yaklaşık 5 santimetre derinliğe ve aralarında yeterli mesafe kalacak şekilde yerleştirmelisiniz. Bezelyelerin tırmanabilmesi için yanlarına destek çubukları koymak, hasat döneminde bitkinin ağırlığını taşımasına yardımcı olur.
Yeşil yapraklı sebzeler, hızlı gelişim süreçleri sayesinde Mart ayında ekilip kısa sürede sofralara dahil edilebilir. Ispanak, pazı ve roka tohumları toprağın üst yüzeyine yakın derinliklerde, serpme veya sıra usulü ekilmelidir. Bu bitkiler düzenli nem istedikleri için toprağın kurumasını beklemeden hafif sulama yapmak gerekir. Özellikle roka ve ıspanak, Mart güneşinin etkisiyle hızlıca yapraklanarak canlı bir yeşil örtü oluşturur.
Marul ve maydanoz, bahçe yastıklarında veya saksılarda kolayca yetiştirilebilen vazgeçilmez lezzetlerdir. Marul fideleri aralıklı olarak dikilirken, maydanoz tohumlarının çimlenmesi diğer sebzelere göre biraz daha uzun sürebilir; bu yüzden sabırlı olmak ve toprağı sürekli nemli tutmak önemlidir. Sabah güneşini alan, rüzgardan nispeten korunmuş alanlar bu sebzeler için en verimli bölgelerdir. Doğru bir sulama rutini ile bu bitkiler, baharın ortasında ilk hasadınızı vermeye hazır hale gelir.
Kök sebzeler, toprağın derinliklerinde gelişen ve genellikle don riskine karşı diğer sebzelere göre daha dirençli olan bitki gruplarıdır. Mart ayı toprağı, bu bitkilerin ihtiyacı olan nemi ve gevşek yapıyı sunar.
Havuç ve turp ekiminde en önemli kural, toprağın taşsız ve çok iyi işlenmiş olmasıdır. Havuç tohumları oldukça küçük olduğu için kumla karıştırılarak ekilmesi, homojen bir dağılım sağlar. Turp ise çok hızlı büyüdüğü için Mart ayı boyunca 15 gün arayla ekilerek sürekli hasat imkanı yaratılabilir. Her iki sebze de toprak altında genişleyeceği için ekim derinliğinin ve sıklığının iyi ayarlanması, köklerin deforme olmasını engeller.
Soğan arpacıkları ve sarımsak dişleri, Mart ayında toprağa dikildiğinde yaz başına kadar güçlü başlar oluşturur. Arpacık soğanlar, sivri uçları yukarı gelecek şekilde yaklaşık 2-3 santimetre derinliğe gömülmelidir. Sarımsak ise dişlerine ayrılarak, aralarında en az 10 santimetre boşluk bırakılacak şekilde dikilmelidir. Bu bitkiler drenajı iyi olan toprakları severler; su birikintisi olan yerlerde kök çürümesi riski artacağı için dikim yataklarının hafif yüksekte tutulması önerilir.
Yaz aylarının vazgeçilmezi olan sıcak iklim sebzeleri için Mart ayı, dışarıya ekim yapmak yerine içeride hazırlık yapma ayıdır. Toprak dışarıda henüz çok soğuk olduğu için, bu hassas bitkilerin tohumları kontrollü ortamlarda çimlendirilmelidir.
Domates, biber ve patlıcan gibi yaz sebzeleri yüksek çimlenme sıcaklığına ihtiyaç duyar. Bu nedenle Mart ayında tohumlar; torf dolu viyollerde, oda sıcaklığında ve bol ışık alan pencere önlerinde çimlendirilmeye başlanır. Tohumların nem dengesini korumak için üzerlerini şeffaf bir folyo ile örtmek sera etkisi yaratarak süreci hızlandırabilir. Fideler gerçek yapraklarını çıkarıp boyları 10-15 santimetreye ulaştığında, Nisan sonu veya Mayıs başında dışarıya şaşırtılmak üzere hazır hale geleceklerdir.
İç mekanda veya serada büyütülen fidelerin bakımı, dışarıdaki bahçe işleri kadar titizlik gerektirir. Fidelerin çok fazla boya kaçıp cılız kalmaması için yeterli gün ışığı aldığından emin olunmalı, gerekirse ek aydınlatma kullanılmalıdır. Sulama işlemi, fidelerin kök boğazını çürütmeyecek şekilde spreyleme yöntemiyle yapılmalıdır. Ayrıca fideleri yavaş yavaş dış ortama alıştırmak (pişkinleştirmek) için, havanın güneşli olduğu günlerde birkaç saatliğine dışarı çıkarmak bitkinin direncini artırır.
Bahçenizin estetik görünümünü güçlendirmek için Mart ayında birçok çiçek ve süs bitkisinin ekimi gerçekleştirilebilir. Bu dönemde özellikle yazın açacak olan soğanlı bitkilerin ve tek yıllık çiçeklerin tohumları toprakla buluşturulur. Kadife çiçeği, petunya ve zinya gibi çiçeklerin tohumları içeride başlatılabilirken; glayöl ve dahlia gibi yaz soğanları, don tehlikesi geçmeye başladığında doğrudan bahçeye dikilebilir. Ayrıca gül budamalarının tamamlanması ve sarmaşıkların yönlendirilmesi için Mart ayı en verimli zaman dilimidir.
Baharın gelişiyle birlikte sadece bitkiler değil, zararlılar ve hastalıklar da uyanmaya başlar. Mart ayında yapılacak koruyucu önlemler, yaz aylarında karşılaşabileceğiniz büyük problemlerin önüne geçer. Meyve ağaçlarında ve gül gibi süs bitkilerinde "kışlık yağ" veya "bordo bulamacı" uygulamaları, mantari hastalıkların ve zararlı yumurtalarının yok edilmesinde oldukça etkilidir. Budama artıklarının bahçeden uzaklaştırılması, hastalıkların yayılmasını engellerken; bitki diplerinin çapalanması toprağın oksijen almasını sağlar.
Türkiye gibi farklı iklim bölgelerine sahip bir coğrafyada, Mart ayı ekim takvimi bölgeden bölgeye değişiklik gösterir. Akdeniz ve Ege gibi ılıman bölgelerde mısır ve fasulye gibi daha hassas bitkilerin ekimine başlanabilirken, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da henüz karın yeni kalktığı dönemlerde sadece en dirençli sebzeler ekilebilir. Bu nedenle ekim yapmadan önce bölgenizdeki son don tarihlerini takip etmeniz ve yerel tarım takvimlerine göz atmanız başarı şansınızı artıracaktır.
1954’te Sacettin Akaydın tarafından kurulan Akaydın Şemsiye, küçük bir çadır ve branda atölyesinden Türkiye’nin önde gelen şemsiye üreticilerinden biri haline gelmiştir. Rıfat ve Suat Akaydın kardeşlerin öncülüğünde büyüyen firma, bugün Çekmeköy’deki beş katlı tesisinde üretim yapmaktadır. 2009’da Suncool markasıyla markalaşan Akaydın Şemsiye, 2011’den bu yana fuarlarda yer almakta, ihracatı ve özgün tasarımlarıyla sektörde öncü konumunu sürdürmektedir.
