Köstebekler, yer altında tüneller kazarak yaşayan canlılar oldukları için bahçe sahipleri tarafından genellikle istenmeyen misafirler olarak görülse de, verdikleri zararlar doğrudan bitkiyi yemekten ziyade toprak yapısını ve bitki kök sistemini bozmalarıyla ilişkilidir. Bahçenizde bir köstebek varsa, bu durum bitkilerinizin köklerinin açıkta kalmasına ve toprağın fiziksel formunun bozulmasına neden olurken, aynı zamanda bahçenin estetik görünümünü de ciddi şekilde zedeler. Köstebeklerin varlığı bir yandan toprağın havalanmasına yardımcı olsa da özellikle yeni ekilmiş fideler ve bakımlı çim alanlar için bu hareketlilik ciddi riskler taşır. Bu nedenle köstebek faaliyetlerini takip etmek ve bahçedeki etkilerini doğru analiz etmek sağlıklı bir peyzaj yönetimi için gereklidir.
Köstebekler aslında etobur canlılardır ve bitkilerin köklerini yiyerek beslenmezler; ancak yer altında sürekli hareket ederek oluşturdukları tünel ağları bitki yaşamını dolaylı yoldan tehdit eder. Bu canlıların bahçeye verdiği en büyük zarar, toprağı yerinden oynatarak bitki gelişimini sekteye uğratmaları ve bahçe düzenini bozmalarıdır.
Köstebekler toprak altında hızla tünel kazarken bitkilerin kök sistemlerine çarparlar veya köklerin altındaki toprağı boşaltırlar. Bu durum, bitki köklerinin toprakla temasının kesilmesine ve "hava boşlukları" içinde kalmasına neden olur. Köstebeklerin kazı çalışmaları sonucunda şu problemler ortaya çıkar:
Bu süreçte bitkilerinizde sebepsiz yere sararma veya kuruma görüyorsanız, toprak altında köstebeklerin yarattığı boşluklar ana sebep olabilir.
Bahçe sahipleri için köstebeklerin en can sıkıcı etkisi, kusursuz görünen çim alanlarda bıraktıkları izlerdir. Köstebekler yüzeye yakın tüneller kazarken toprağı yukarı doğru iterek "köstebek yuvaları" adı verilen toprak yığınları oluştururlar.
Bu yapısal bozulmalar, bahçenin bakım maliyetlerini artırırken estetik değerini de büyük ölçüde düşürür.
Köstebeklerin oluşturduğu tünel ağları, bahçedeki suyun akış yönünü ve toprağın nem dengesini tamamen değiştirebilir. Sulama yaptığınızda su, bitki köklerine ulaşmak yerine köstebek tünellerine dolarak köklerden uzaklaşır ve toprağın derinliklerine kontrolsüzce sızar. Bu durum hem su israfına neden olur hem de bahçenin belirli bölgelerinin aşırı kurak, tünel girişlerinin ise aşırı çamurlu kalmasına yol açar. Ayrıca, bu tüneller tarla fareleri gibi diğer zararlıların bitki köklerine ulaşması için hazır otoyollar işlevi görerek bitki sağlığını daha fazla tehlikeye atar.
Bahçedeki her toprak yığını veya kök hasarı köstebeklere ait olmayabilir; bu nedenle doğru mücadele yöntemi için zararlıyı doğru teşhis etmek kritiktir. Çoğu zaman tarla fareleri ve danaburnu gibi böceklerin verdiği zararlar köstebeklerle karıştırılır. Ancak köstebekler bitki köklerini yemezken, tarla fareleri doğrudan bitkinin kök kısmını ve yumrularını kemirerek bitkiyi öldürür. Eğer bahçenizdeki sebzelerin kökleri yenmişse veya bitki tamamen toprağın içine çekilmişse, bu bir köstebek değil, muhtemelen bir fare türüdür; köstebekler ise sadece toprağı kabartıp tepeler bırakarak geçerler.
Köstebekler her ne kadar bahçe düzenini bozsa da, ekosistem açısından oldukça faydalı görevler üstlenirler. Her bahçede köstebek bulunması tamamen kötü bir durum değildir; aksine bu canlılar toprağın kalitesini artıran doğal işçiler gibi çalışırlar.
Köstebeklerin ana besin kaynağı toprak altındaki böcekler, larvalar ve solucanlardır. Özellikle bitki köklerine büyük zarar veren birçok zararlıyı tüketerek bahçenizi doğal yoldan korurlar:
Kısacası köstebekler, bitkilerinize asıl zararı veren böcekleri temizleyen doğal avcılardır.
Köstebekler yer altında kazı yaparken aslında toprağın fiziksel yapısına olumlu katkılarda bulunurlar. Tüneller sayesinde toprak sürekli olarak karışır ve havalanır.
Bu sayede toprak daha gözenekli ve canlı bir yapıya bürünerek uzun vadede bitki gelişimi için daha uygun bir zemin haline gelir.
Bahçenizde bir köstebek olup olmadığını anlamanın en belirgin yolu, toprağın üzerinde yükselen volkanik benzeri küçük toprak tepeleridir. Bu tepeler genellikle 10-15 cm yüksekliğinde olur ve tünellerin yüzeye açılan havalandırma veya toprak çıkarma noktalarıdır. Ayrıca, çimlerin üzerinde yürürken ayağınızın altında süngerimsi bir his oluşması ve toprağın hafifçe çökmesi, hemen altından bir köstebek tüneli geçtiğinin kanıtıdır. Eğer bahçenizde düzensiz hatlar halinde kabarmış toprak yolları görüyorsanız ve bitkileriniz herhangi bir hastalık belirtisi olmadan aniden solmaya başladıysa, aktif bir köstebek ailesiyle karşı karşıyasınız demektir.
1954’te Sacettin Akaydın tarafından kurulan Akaydın Şemsiye, küçük bir çadır ve branda atölyesinden Türkiye’nin önde gelen şemsiye üreticilerinden biri haline gelmiştir. Rıfat ve Suat Akaydın kardeşlerin öncülüğünde büyüyen firma, bugün Çekmeköy’deki beş katlı tesisinde üretim yapmaktadır. 2009’da Suncool markasıyla markalaşan Akaydın Şemsiye, 2011’den bu yana fuarlarda yer almakta, ihracatı ve özgün tasarımlarıyla sektörde öncü konumunu sürdürmektedir.
